Młodzi dorośli, którzy regularnie sięgają po e-papierosy, mogą doświadczać trwałych zmian w czynności płuc. Wstępne wyniki badania opublikowanego w czasopiśmie „Tobacco Control” sugerują, że im częściej ktoś vapuje w ciągu dnia, tym większy może być spadek wydolności oddechowej. Autorzy podkreślają jednak, że to dopiero pierwszy sygnał i potrzeba dalszych badań.
Jak przeprowadzono badanie
Naukowcy przeanalizowali wyniki testów oddechowych 22 osób w wieku 21–35 lat, które na początku badania używały głównie e-papierosów. Testy powtórzono średnio po 12 miesiącach. Uczestnicy podawali, ile razy dziennie vapują, a pomiary wykonywano rano, między 9 a 11, po 12 godzinach od ostatniego kontaktu z jakimkolwiek wyrobem tytoniowym.
Sprawdzano trzy parametry: natężoną objętość wydechową pierwszosekundową (FEV1), czyli ilość powietrza, jaką można wydmuchać z płuc w pierwszej sekundzie wydechu, natężoną pojemność życiową (FVC), czyli całkowitą objętość powietrza wydmuchniętą szybko i z wysiłkiem po głębokim wdechu, oraz stosunek tych dwóch wartości.
Co wykazały wyniki
Przy drugim pomiarze odnotowano istotne obniżenie FEV1. Po uwzględnieniu częstotliwości vapowania oraz takich czynników jak wiek, płeć, rasa i wzrost badacze zauważyli też tendencję: wraz z liczbą „zaciągnięć” dziennie FEV1 malało, choć ta zależność nie osiągnęła istotności statystycznej.
W porównaniu z osobami vapującymi 0–4 razy dziennie:
- 5–9 razy dziennie wiązało się ze spadkiem FEV1 o 100 ml,
- 10–29 razy dziennie – o 190 ml,
- 30 razy dziennie lub więcej – o 240 ml.
Spadek FEV1 jest jednym z podstawowych objawów POChP, czyli przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, która ogranicza jakość i długość życia. Autorzy ostrzegają, że kumulacja takich zmian mogłaby z czasem zwiększać ryzyko tej choroby.
Ograniczenia i ostrożność
Badanie ma wyraźne słabości, które sami autorzy przyznają: bardzo mała próba, tylko dwa punkty pomiarowe oraz brak grupy porównawczej złożonej z osób niepalących i niekorzystających z nikotyny. Nie da się więc rozstrzygnąć, ile z obserwowanych zmian wynika wyłącznie z e-papierosów. Badacze uważają mimo to, że wyniki są pierwszą wskazówką możliwych trwałych i istotnych klinicznie skutków długotrwałego vapowania.
Sami autorzy piszą, że badanie „dostarcza pierwszego wskaźnika” możliwego trwałego wpływu przedłużonego używania e-papierosów na FEV1 i ryzyko POChP.
Co to oznacza dla Polaka
E-papierosy są w Polsce powszechnie dostępne, a wśród młodych dorosłych bywają traktowane jako „łagodniejsza” alternatywa dla tradycyjnych papierosów. Opisane badanie nie rozstrzyga tej kwestii i nie pozwala wyciągać dalekosiężnych wniosków, bo dotyczy zaledwie kilkudziesięciu osób. Pokazuje jednak, że brak dymu nie musi oznaczać braku wpływu na płuca, zwłaszcza przy intensywnym, wielokrotnym używaniu w ciągu dnia.
W praktyce osoby, które vapują często i zauważają duszność, kaszel lub gorszą tolerancję wysiłku, powinny porozmawiać z lekarzem. Podstawowym badaniem oceniającym czynność płuc jest spirometria, w której mierzy się właśnie FEV1 i FVC. Warto też pamiętać, że jednorazowy wynik mówi mniej niż powtarzane pomiary w czasie.
Źródło: Medical Xpress – „Preliminary findings link long-term vaping to persistent changes in lung function”
