Tajwańscy przewoźnicy po prawie pięciu latach znów korzystają z rosyjskiej przestrzeni powietrznej. Zmiana zbiegła się z początkiem zimowego rozkładu lotów. Jej tło może być bardziej skomplikowane, niż sugerują oficjalne tłumaczenia.

Co się zmieniło

Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku linie z wielu krajów przestały latać nad Rosją. Część z nich objęły rosyjskie środki odwetowe, inne zrezygnowały same, kierując się bezpieczeństwem i kwestiami ubezpieczeniowymi.

Tajwan nigdy nie został formalnie objęty zakazem. Tamtejszy urząd lotnictwa cywilnego (CAA) dobrowolnie zabronił jednak swoim liniom przelotów nad Rosją. Wszystko wskazuje na to, że to ograniczenie zniesiono wraz z początkiem sezonu zimowego IATA, czyli 25 października 2026 roku.

Jako pierwszy zauważono lot China Airlines CI75 z Tajpej do Rzymu. Maszyna wystartowała późnym wieczorem 24 października i niemal całą trasę pokonała nad Rosją. Wcześniej to połączenie prowadziło znacznie dalej na południe, nad Indiami, Pakistanem czy Turkmenistanem.

Ocena ryzyka czy decyzja Pakistanu?

Część tajwańskich mediów tłumaczy zmianę przeprowadzoną oceną ryzyka, z której wynika, że dotychczasowy zakaz nie jest już potrzebny. Rosyjska trasa ma też zalety praktyczne. Zimą ruch na zachód na południowych trasach często oznacza silny wiatr w twarz, a lot nad Rosją może skrócić podróż nawet o około godzinę.

Jest jednak drugie możliwe wyjaśnienie. Według serwisu Enilria od 25 października Pakistan zamknął swoją przestrzeń powietrzną dla tajwańskich linii. Autor oryginalnego opracowania nie znalazł oficjalnego komunikatu w tej sprawie, ale uważa, że dane o lotach to potwierdzają. Na przykład lot China Airlines CI81 z Tajpej do Londynu wcześniej konsekwentnie przelatywał nad Pakistanem.

Tajwańskie samoloty nie mogą przy tym przelatywać nad Chinami kontynentalnymi, więc bez Pakistanu zostają dwie drogi: północna, przez Rosję, albo południowa, przez Bliski Wschód. Część rejsów do Europy, które nie wykorzystują rosyjskiego nieba, poleciała właśnie tamtędy, w pobliżu Cieśniny Ormuz. Powód zakazu pozostaje domysłem. Chiny i Pakistan łączą bliskie relacje, więc podejrzewa się nacisk Pekinu.

Ograniczenia w praktyce

Nie należy się spodziewać, że wszystkie tajwańskie rejsy nagle pobiegną nad Rosją. Stany Zjednoczone nie pozwalają swoim przewoźnikom na codeshare na lotach korzystających z rosyjskiej przestrzeni powietrznej. Dlatego większość tajwańskich połączeń z USA prawdopodobnie nadal będzie ją omijać.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Bezpośrednio nie zmienia się nic: to decyzje tajwańskich władz i przewoźników, a polscy pasażerowie nie odczują ich z dnia na dzień. Dla osób, które latają z Azji do Europy, znaczenie mogą mieć trzy rzeczy:

• Czas lotu – trasa nad Rosją może być krótsza, zwłaszcza zimą.
• Trasa – samolot może lecieć znacznie dalej na północ albo nad Bliskim Wschodem.
• Niepewność – przy tak zmiennej sytuacji geopolitycznej trasy mogą się jeszcze zmieniać.

Warto też pamiętać, że linie z państw Unii Europejskiej nadal nie latają nad Rosją, więc w kwestii czasu przelotu są w gorszej sytuacji niż przewoźnicy, którzy mogą z niej korzystać. Nie wiadomo jednak, które konkretnie tajwańskie rejsy do Europy zmienią trasę, a nad dalszym rozwojem sytuacji wciąż unosi się wiele znaków zapytania.

Źródło: One Mile at a Time – „Taiwanese Airlines Resume Russian Airspace Use: Pakistan To Blame?”